عنوان:
بررسي تأثير گردهافشاني زنبور عسل در افزايش توليد و كيفيت محصول
كنجد
واحد اجرا:
مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان كرمان
نام مجري:
عليرضا ذبيحالهزاده سماكوش
محل اجرا:
استان كرمان
تاريخ شروع:
1374
تاريخ اتمام:
1375
مقدمه:
اين مطالعه در شهرستان بافت (دهسرد) در زمين زراعي به وسعت 40
هكتار اجرا گرديد. آزمايش با استفاده از طرح بلوكهاي كامل تصادفي
با سه تيمار و سه تكرار روي رقم كنجد (محلي) با شرايط ذيل مورد
بررسي قرار گرفت. تيمار يك با توري پشهبند محصور شده و زنبور عسل
و ساير حشرات در گردهافشاني دخالت نداشتهاند در اين تيمار نقش
طبيعي عملگردهافشاني (باد، نيروي جاذبه زمين و آب) مورد بررسي
قرار گرفت. تيمار دو در منطقه ايزوله كه حدود 5 كيلومتر با منطقه
تيمار يك فاصله داشت. در نظر گرفته شد در اين تيمار اثر
گردهافشاني ساير حشرات مورد بررسي قرار گرفت. تيمار سه به صورت
آزاد (بدون پوشش توري) كه عمل گردهافشاني توسط ساير حشرات و زنبور
عسل صورت گرفت و نقش آنها در عمل گردهافشاني مورد بررسي قرار
گرفت.
خلاصه نتايج:
نتايج حاصل از اين تحقيق نشان ميدهد كه محصول كنجد از نظر كميت
شامل مقدار محصول (گرم)، وزن هزار دانه (گرم)،وزن دانه در هر
كپسول (گرم) بوده اختلاف معنيداري وجود داشت (01/0
P <)
و وزن دانه در هر كپسول (گرم) به ترتيب در تيمار يك 16/0 در تيمار
دو 18/0 و در تيمار سه 22% بوده اختلاف معنيدار وجود داشت (5/0
P <)
ولي در تعداد دانه در هر كپسول و تعداد كپسول در بوته به ترتيب در
تيمار يك 64، 10 و در تيمار دو 65، 10 و در تيمار سه 67، 11 بود
اختلاف معنيدار نداشت (01/0
P <)
از نظر كيفيت شامل: درصد خلوص بذر، درصد پوكي، بذر به ترتيب در
تيمار يك 85، 7/14 در تيمار دو 92، 7/6 و در تيمار سه 95، 7/4 بود
اختلاف معنيداري وجود داشت (5/0
P <)
ولي درصد پروتئين، درصد چربي و درصد قوه ناميه به ترتيب 5/17،
04/42، 94 در تيمار دو 20/18، 98/45 و 96 و در تيمار سه 36/49،
35/53 و 97 بود. اختلاف معنيداري وجود نداشت (5/0
P <)
نتيجه اين تفسير آماري نشان ميدهد كه گردهافشاني حشرات بخصوص
زنبور عسل در افزايش مقدار محصول كنجد، وزن هزار دانه، وزن دانه در
هر كپسول، درصد خلوص بذر و كاهش درصد پوكي بذر تأثير دارد ولي در
افزايش تعداد دانه در هر كپسول،تعداد كپسول در هر بوته، درصد
پروتئين، درصد چري و درصد قوه ناميهتأثيري ندارد و در كل
گردهافشاني زنبور عسل در افزايش كميت و كيفيت محصول كنجد تأثير
داشته است.