عسل طبیعی | عسل 24


چهارشنبه, 04 ارديبهشت 1398

تعداد چشمهاي زنبور عسل

بررسي اختصاصي چشمهاي زنبور عسل
سیستم بینایی زنبور عسل شامل دو چشم مرکب و سه چشم ساده است . هر چشم مرکب از هزاران سلول حساس به نور  که به زنبور به درک نور ، رنگ و همینطور پرتوی UV آفتاب کمک می کنند تشکیل شده است .



سه چشم ساده زنبور بشکل مثلث بر روی سر حشره قرار گرفته که اسلی(ocelli) نامیده می شوند. این چشمها اغلب به  تشخیص مقدار نور موجود در محیط به زنبور کمک می کنند اما قادر به درک تصویر نیستند .
قرنیه چشمان مرکب زنبور عسل از مو های بسیار ریزی پوشیده شده است . البته وجود مو بر روی قرنیه مختص زنبور عسل نیست و حشرات دیگری مانند مگس ها نیز دارای چشمان مرکب با قرنیه پرمو هستند . زنبور عسل هنگام جمع آوری گرده گلها، گرده ها را بر روی بدن ، پاها و سر و از جمله چشمها و آنتن خود جمع آوری کرده و سپس به داخل کیسه گرده موجود بر روی پاهای عقبی انتقال می دهد .
با وجود اینکه زنبور عسل طیف وسیعی از رنگها را بخوبی می بیند تنها قادر به تشخیص شش گروه اصلی رنگها از قبیل زرد ، آبی سبز ، آبی ، بنفش ، UV و رنگی که بنام ارغوانی زنبوری شناخته می شود و مخلوطی از زرد و UV است ، می باشد . این حشرات قادر به دیدن رنگ قرمز نیستند .
چشمان مرکب زنبور عسل از هزاران عدسی نازک که هریک صفحه (facet) نامیده می شوند تشکیل شده است . دانشمندان معتقدند که هر عدسی یک چشم مرکب قسمت کوچکی از دید زنبور را دریافت می کند سپس مغز تصویر هر یک از عدسی ها را گرفته و تصویر بزرگ موزائیک مانندی ارائه می دهد . مزیت چشم مرکب ، توانایی آن در تشخیص حرکت است . زنبوران بسادگی می توانند بین الگوهای یک پارچه و شکسته تفریق قائل شوند اما برتری بیشتری در تشخیص تصاویر شکسته از خود نشان می دهند و به همین علت یک گل متحرک و یک گل ساکن را از یکدیگر تمیز می دهند. بنابراین چشم زنبور عسل بخوبی جهت ادراک حرکت وفق یافته است.
زنبورعسل در طول تكامل خود متناسب با نیازهای خویش جهت دیدن اجسام و اشیاء و به خصوص گلها تخصص خاصی پیدا كرده است، به طوری كه فركانس نوری 350 الی 700 میكرون باعث دیدن زنبورعسل می شود؛ در حالی كه این فركانس برای انسان بین حدود 400 الی 800 میكرون می باشد. زنبورعسل قادر است رنگ نورهای زرد، آبی، سبز و ماوراء بنفش را تشخیص دهد. زنبورعسل نمیتواند نور قرمز را تشخیص دهد و آن را سیاه می بیند و همچنین نمی تواند بین رنگهای زرد و نارنجی تفكیك قائل شود؛ از این رو هر دو نور در مقابل چشمهای زنبورعسل یكسان است. زنبور عسل قادر به تشخیص نور پلاریزه می باشد.
قدرت بینایی چشمهای ساده زنبورعسل بیشتر در درون كندو و یا در مواقع تاریك یا روشن شدن هوا بوده و این قدرت در چشمهای مركب در خارج از كندو و در فواصل دور و هنگام پرواز است. دقت بینایی زنبورهای كارگر، ملكه و نر متفاوت است، به طوری كه قدرت بینایی نر بیشتر از كارگر و كارگر بیشتر از ملكه است. به طور كلی زنبورها شكلهای تو پر را بهتر از شكلهای تو خالی تشخیص می دهند و این مسئله در مزارع مورد نیاز زنبورعسل حائز اهمیت است. سه چشم ساده در قسمت فوقانی سر قرار داشته و از یك عدسی بسیار ساده تشكیل شده اند. چشمهای مركب در دو طرف و بالای سر قرار دارند و از تعداد زیادی سلولهای شش وجهی تشكیل یافته اند كه هر كدام به عنوان یك واحد بینایی عمل می كنند. تعداد سلولهای شش وجهی در زنبور نر بسیار بیشتر از زنبور ملكه و كارگر می باشد. وظیفه سه چشم ساده  زنبور عسل، كه هر كدام دارای یك عدسی هستند ناشناخته است، اما امروزه توانسته اند به برخی از وظایف انها پی ببرند. چنانچه روی این سه چشم پوشانده شود، زنبور در موقع غروب، زودتر از كار دست می كشد و هنگام صبح نیز دیرترشروع به كار می كند. یكی از وظایف این چشمها تطبیق دید زنبور با كم و زیاد شدن نور می باشد. چشمهای مركب كه در طرفین سر قرار دارند، هر كدام از تعداد 5 تا 6 هزار چشم كوچك ساده تشكیل شده است كه هر كدام از این چشمها قسمتی از شیء مورد نظر را تشخیص می دهد (5000 در ملكه و كارگر و 10000 در زنبور نر ).شكلهای هندسی  كه تفاوت زیادی با هم ندارند، در چشم زنبور یكسان دیده می شود. زنبور می تواند رنگها را به جز رنگ قرمز به خوبی تشخیص دهد همچنین نور ماوراء بنفش و نور پلاریزه را تشخیص می دهد. و از این نظر قادر است در مواقعی كه خورشید زیر ابرها یا پشت كوه پنهان است جهت یابی نماید.
منابع :

 - وبلاگ تخصصی دکتر مهرداد حلوائی متخصص فیزیولوژی جانوری و کنترل آفات از دانشگاه تسینگ هوآی چین mellifera.blogfa


Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

نوشتن نظر

کلیه نظرات (بغیر از تبلیغاتی و غیراخلاقی)منتشر خواهند شد.

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مطالب مرتبط